Beleidscommunicatie

Kunnen communiceren

Wij Nederlanders verwachten tegenwoordig nogal wat van onze bestuurders. Dat ze weten wat er speelt in de samenleving, kennis hebben van de onderwerpen uit hun portefeuille, op basis daarvan de juiste beslissingen nemen én die beslissingen nog uit weten te leggen ook. Daarbij mogen ze niet terugschrikken voor camera's, kritische journalisten, boze burgers in een zaaltje en raadsfracties die ze het vuur aan de schenen leggen. Of het nu gaat om de rijksoverheid, de provincie, om grote steden of kleine dorpen. Van bestuurders verwachten we dat ze één ding bij uitstek kunnen: communiceren.

Beleid begrijpelijk maken

Dat was natuurlijk altijd al zo, maar de afgelopen jaren is het belang van goede communicatie stevig toegenomen. Burgers staan steeds kritischer tegenover de overheid. Eén manier om die kloof te dichten is een open en actieve informatie-uitwisseling tussen burgers en bestuurders. De afgelopen jaren zijn hierover heel wat rapporten verschenen en programma's gestart. Het programma Andere Overheid bijvoorbeeld. Of de rapporten van de commissies Wallage, Docters van Leeuwen en Wolffensperger. Eén les uit die rapporten hebben we bij Tappan Communicatie hoog in het vaandel staan: we helpen liever om begrijpelijk beleid te maken dan om beleid begrijpelijk te maken.

Niet moeilijk en toch ook weer wel

Begrijpelijk beleid maken is niet moeilijk, en toch ook weer wel. Het vergt de bereidheid om steeds naar buiten te kijken en voortdurend oog te hebben voor het perspectief van burgers. Hoe kijken zij straks tegen dit beleid aan? Is dit nog uit te leggen? En welke bijdrage verwachten we van burgers? De inbreng van een stevige communicatieadviseur kan enorm helpen om dit helder te krijgen. Daarbij zijn, zo heb ik inmiddels ervaren, twee aspecten cruciaal: lef en vertrouwen. Een goed advies komt alleen met het nodige lef tot stand. Het lef om door te vragen. Om dingen af te raden of een bestuurder te wijzen op risico's. En het lef om zelfs voorgenomen zaken in twijfel te trekken. Soms moet je als adviseur de zure appel presenteren of een opdrachtgever kritisch naar zichzelf laten kijken. Dat kan alleen als adviseur en beleidsmaker ervan overtuigd zijn dat ze elkaar nodig hebben; als er vertrouwen is.

Mooi vak

Lastige, complexe communicatietrajecten, daarvan gaat mijn bloed sneller stromen. Een weg waartegen weerstand bestaat, een fusietraject dat de gemoederen bezighoudt, een beleidswijziging waarbij een wirwar aan partijen betrokken is. Om dan deel uit te maken van een goed team dat elkaar vertrouwt en gáát voor een goede communicatiestrategie, is steeds weer een boeiende ervaring. Alle weerstand wegnemen kun je natuurlijk nooit. Maar als de partijen, ondanks hun tegengestelde belangen, tevreden zijn over de manier waarop er met elkaar gecommuniceerd wordt, ja.. dan vind ik dat ik een mooi vak heb.

Voorbeeld: Gelders Bouwmeesterschap.